Şeyh Said kimdir?

Şeyh Mahmut’un oğlu olarak dünyaya gelen Şeyh Said Nakşibendi Tarikatı mensuplarından olup, Türkiye Cumhuriyeti’ne geçiş sürecinde Ermenilerle yaşanan çatışmalar için bazı fetvalar vermiştir. 1. Dünya Savaşı esnasında Osmanlı İmparatorluğu’nun savaştığı Rusların Anadolu topraklarında ilerlemesi ile önce Piran’a, daha sonrasında da Hınıs’a taşınmıştır. Şeyh Said 1925 yılında yakalanarak yargılanmış ve tarihte Şeyh Said Ayaklanması olarak bilinen isyanı yapan örgütün elebaşı olarak idam edilmiştir.

Şeyh Said’in yargılanması ve sonrasında idam edilmesine giden süreç aslında ilk meclisin üyesi olan Yusuf Ziya ile yakından alakalıdır. Cumhuriyetin ilk döneminde kurulan ilk mecliste bir millet vekili olan Yusuf Ziya, Anadolu coğrafyasındaki birçok aşiret ile samimi olduğundan önemli bir konuma sahipti. Adı yüksek sesle söylenmese de Kürt İstiklal Komitesi olarak bilinen oluşumun başına geçen Yusuf Ziya, daha sonra yakalanarak suçunu itiraf etmiş ve Şeyh Said’in de kendisi ile işbirliği içerisinde olduğunu söylemiştir.

Şeyh Said Doğu Anadolu’daki aşiretleri teker teker gezerek, Mustafa Kemal’in çıkarttığı yasalar ile dinsizliği alenen yaydığını söylemekteydi. Mustafa Kemal’i bir din düşmanı olarak lanse eden Şeyh Said, namusun ve Kur’anın ortadan kalkacağını söylemekteydi. Arkasına bir takım güçlerin desteğini alan Şeyh Said, cumhuriyete karşı ayaklanma ile ilgili çeşitli fetvalarda bulundu ve bu savaşa katılan herkesin hem canlarının hem de mallarının helal olduğunu söyledi. Şeyh Said hazırladığı bu fetvayı Anadolu’nun en güçlü aşiretlerinin liderlerine göndererek, mevcut hükümete karşı yapılacak savaşa destek istedi.

Varto’nun en güçlü aşiretlerinden olan Hormek aşireti gibi birçok aşiret cumhuriyete bağlı olduğunu ve bu isyana katılmayacağını bildirdi. Şeyh Said bu gelişmelerin üzerine Anadolu’nun çeşitli illerini dolaşarak farklı aşiretler ile görüşmeye devam etti ve ardından Piran’daki kardeşinin evine yerleşti. Bir müddet burada yaşayan Şeyh Said, daha sonra çıkan isyanın bastırılmasından sonra göz altına alındı. 1925 yılında tutuklu olarak Şark İstiklal Mahkemesi’nde yargılanan Şeyh Said’in isyanı çıkartan oluşumun elebaşı olduğu kararına varıldı ve idama mahkum edildi.

Yorumlar (11 adet)

  • 24 Mayıs 2015 at 17:06
    Permalink

    Şeyx said in davayüzde yüz haktır yanlız metodu yanlış olabilir

    Reply
  • 05 Kasım 2014 at 23:43
    Permalink

    Ayni o kafadakiler bugün kobanide kele uçuruyorlar sizin gibikilerin dini bu işte siz atatürke laf söyleyeceğinize evela kitabınızı okuyup öyrenin cahillere destek vereceğinize

    Reply
  • 07 Ekim 2014 at 10:07
    Permalink

    herkes çıplakmış ne boş bakış görüş.Atatürk’ün mü kadınları açtığını düşünüyosunuz o bi hak verdi açılın dememedi ama kara çarşaf içinde kendinizi gizli tutmanızada gerek yok dedi özgür iradeye bıraktı kılık kıyafet özgürlüğü.yoksa öyle bişey olmasa şimdi herkes çok mu kapalı olucaktı batı özentiliği kendini her türlü orataya çıkarıcaktı ve öylede oluyo. Dini kullanma veya oyun yok ne hocalar görüyoruz akılı başında bi insanın kullanmıcağı sözleri sarf ediyo

    Reply
  • 13 Ağustos 2014 at 23:56
    Permalink

    şeyh sait 4. murat zamanındaki dedeleri gibi isyankar tavırda biri. eger gerçekten cumhuriyetten hosnut olmadıysa bunu gerçekten derinden girerek milletvekili v.s. olarak yapsaydı (hani egitimi cok iyiymiş yaaa sözde). ama o isyan etmeyi seçmiş. sistem ne olursa olsun sisteme isyan varsa bu idamla cevap bulur. ben cumhuriyet yanlısı degilim laikligin de canı cehenneme ama karşıt bir görüş varsa bu ilk olarak uzlaşmayla konusmayla anlaşmayla yapılır. bu şekilde degil !

    Reply
  • 29 Nisan 2014 at 16:31
    Permalink

    bu hep varmış zaten diyorum.birileri devlete zarar verecekse din elden gitti deyip başlıyor olaya.gerçekten dini düşünenler gönüllere girmeye çalışır arkasına belli bi kesimin gücünü alıp halkı isyana teşvik etmez…

    Reply
  • 11 Nisan 2014 at 12:28
    Permalink

    Atatürk benim neslimin atatürkü degildir

    o bir zindikdir…..

    Reply
    • 05 Kasım 2014 at 23:37
      Permalink

      Atatürke zındık diyenlerin bunu bilmeli atatürk olmaydi onların babaları ya israil olurdu yada yunan atatürkten evvel türkiyeyi işkal eden yabancı askerlerin bunların ailelerine ne yaptığını herhalde unutmuşlar atatürk bunlara son verdi Osmanlı herşyinı yabanci askerlere teslim etti.atatürk bu lafı söylüyor bu yobazlardan çektiğimi düşmandan çekmedim

  • 22 Mart 2014 at 23:57
    Permalink

    keşke idam edilseydide senin adında ermeni ismi olsaydı bazen insanlara rahatlık batıyor

    Reply
    • 05 Ocak 2015 at 19:35
      Permalink

      ne demek asilmasaydida senin adin ermeni olsaydi ne kadar cahil insanlarsiniz ne alakasi var beee???

  • 09 Mart 2014 at 23:25
    Permalink

    Namus kiyafetle degil insanin kendiyle ilgili mevzuattir o yuzden Ataturk e laf etmeyin

    Reply
  • 26 Şubat 2014 at 14:33
    Permalink

    şeyh said haklıymış ne namus kaldı ne kur-an kadınlara kıyafet kanunu dedi açtı saçtı şimdi herkes çıpşlak geziyor keşke atatürk denen cani idam edilseydi

    Reply

Bir Cevap Yazın

%d blogcu bunu beğendi: