5n 1k nedir?

journalistGazetecilik mesleğine dair sık duyduğumuz kavramlardan biridir: 5n 1k. Zaman zaman televizyon programlarına da isim olup gündemde kalan bu kavramın anlamı ile ilgili olarak kısaca; 5n 1k, bir gazetecinin sorması gereken soruların kısaltmasıdır diyebiliriz. Bu sorular ise;

  • Ne?
  • Nerede?
  • Ne zaman?
  • Nasıl?
  • Neden?
  • Kim?

Bu kavrama yeni dönem gazetecilik eğitim kaynaklarında bir “N” daha eklendiği belirtilmektedir. Alınan bilgilerin kaynaklarının neler olduğuna işaret eden “nereden” sorusu ile birlikte bu kavramın “6n 1k” şeklinde revize edildiği ifade edilmektedir.

Gazetecilik mesleği araştırmaya dayalı bir meslektir. Duyumlarla değil gerçek tespitlerle haber yapılması esastır. Ancak, her gazeteci bunu bu şekilde yapmadığı için gazeteciler arasından “araştırmacı gazeteci” unvanlı olanlar bir şekilde ayrıştılar.

Araştırmacı gazeteci, karşılaştığı bir olayı ya da aldığı duyumu öncelikle “Ne?” sorusunu sorarak aldığı cevaplarla net ve doğru bir şekilde ortaya koyar.

Olay belirlendikten sonra “yer” detayı önem kazanmaktadır. “Nerede?” sorusu ile habere konu olayın lokasyonu belirlenir.

Kritik bir başka detay da “zaman”dır. “Ne zaman?” sorusunu sorarak gazeteci olayın yerinden sonra zamanını da netleştirir.

Bu tespitlerden sonra artık olayın ne şekilde gerçekleştiğine dair detaylı bilgiler gereklidir. “Nasıl?” sorusu haberi ortaya çıkaran en kapsamlı sorudur. Açık bir sorudur. Cevabının kapsamı çok değişken bir sorudur, can alıcı bir sorudur. Kısaca “Nasıl?” habercilikte en önemli sorulardan biridir.

Bir başka önemli soru ise “Neden?” sorusudur. Bu sorunun cevabı her zaman hazır obir şekilde olmayabilir . Gazeteci bu sorunun cevabını almak için  çaba göstermek durumundaır. Zira,” nerede, ne zaman” gibi soruların yanıtları bellidir, ancak “neden?” sorusu ilk  başta cevabı belli olmayan sorulardandır genelde. Önceleri varsayımlar yapılarak bir yanıta ulaşmaya çalışılır. Genelde varsayımlardan biri hep doğru çıkar, bazen de tamamen sürpriz yanıtlar alınması söz konusu olabilir.

Bir başka soru olan “Kim?” sorusu da  haberin failini, kurbanını, kahramanını, vb. olaya dair kişileri belirlemek için sorulması gereken sorudur.

6. “n” olduğu belirtilen “nereden?” sorusunun cevabı bazen açıklanamayabilir tam olarak ama gazeteci de bu bilgi saklıdır / olmalıdır.

Yorumlar (31 adet)

  • 06 Mart 2017 at 17:36
    Permalink

    Niçin yok ama çok güzel

    Reply
  • 23 Nisan 2015 at 15:58
    Permalink

    çok yardımcı oldu 🙂

    Reply
    • 06 Mart 2017 at 17:52
      Permalink

      Gülen yüzü nasıl yaptın

    • 12 Kasım 2015 at 19:38
      Permalink

      Sağlık ama bir şeye yaramadı öbür listelere bakacağım

  • 13 Nisan 2015 at 22:43
    Permalink

    ben olay istedim mantık hatası

    Reply
  • 13 Nisan 2015 at 16:47
    Permalink

    Cok guzel soyledin valla kadir ☺

    Reply
  • 05 Ocak 2015 at 17:56
    Permalink

    çok güzel bence zaten bir sürü 😀

    Reply
  • 13 Aralık 2014 at 22:24
    Permalink

    bana da çok işe yaradı ama çokta güzel değil

    Reply
  • 09 Aralık 2014 at 14:10
    Permalink

    Arkadaşlar,
    ”5N1K” sorularındak,i ”5N”;Ne,Neden,Nasıl,Niçin ve Ne Zaman? sorulrını ifade etmektedir.
    ”1K” sorusu ise Kim? sorusunu ifade eder.
    ÖRNEK:Sen neden geldin?Ne,yine mi sen?Nasıl olur da kötü not alırım?Niçin benimle arkadaşlık yapıyorsun?Sen buraya ne zaman geldin?Seni kim bu hale getirdi? gibi cümleler ”5N1K”sorularına uyum sağlayabilir ama içinde bu sözcükleri barındırıp soru cümlesi olmayan cümlelerde vardır,bu ümleleri dikkatle ayıralım.Eğer ayıramıyorsanız bana soyunuzu ekleyip evabı bekleyebilirsiniz.
    BAŞARILAR…

    Reply
  • 03 Kasım 2014 at 17:22
    Permalink

    çok saçma olmuş

    Reply
  • 04 Haziran 2014 at 15:20
    Permalink

    begenmedim çünküü biraz mantıksız olmuş

    Reply
  • 14 Mayıs 2014 at 11:37
    Permalink

    off birazcık saçma ama iyi 🙂

    Reply
  • 09 Nisan 2014 at 12:27
    Permalink

    çok işime yaradı sınavdan100 aldım

    Reply
  • 07 Şubat 2014 at 22:51
    Permalink

    bişey yazıyorum başka bi şey çıkıo hiç beğenmedim

    Reply
    • 11 Şubat 2014 at 16:55
      Permalink

      evet aynen öyle çok doğru adaşım 😀 başka birşey çıkıyor.

  • 12 Ocak 2014 at 20:17
    Permalink

    sınavda çok yardımı oldu tşk

    Reply
    • 18 Eylül 2014 at 08:04
      Permalink

      doğrumu?

  • 06 Ocak 2014 at 20:48
    Permalink

    çok iyi bir site herkese tavsiye ederim

    Reply
  • 24 Aralık 2013 at 22:01
    Permalink

    neden niçin olması lazım dı

    Reply
  • 23 Aralık 2013 at 11:21
    Permalink

    teşekürler

    Reply
  • 11 Aralık 2013 at 11:30
    Permalink

    çok beğendim sınavdada yardımcı oldu

    Reply
    • 09 Aralık 2014 at 13:59
      Permalink

      Sakızı top yapıp tuvalete atmak bile daha anlamlı…Dediğin şey 2. sınıf cümlesiydi WhattsApp kafacığım…

  • 11 Aralık 2013 at 00:02
    Permalink

    Teşekkürler çok işime çok yaradı

    Reply
  • 16 Kasım 2013 at 13:47
    Permalink

    Çok güzel sağol

    Reply
  • 10 Kasım 2013 at 13:23
    Permalink

    teşekkürler çok işime yaradı sağolun arkadaşlar

    Reply
  • 07 Kasım 2013 at 11:32
    Permalink

    çok işime yaradı teşekkürler

    Reply
    • 09 Aralık 2014 at 13:57
      Permalink

      5N=Ne,Nerede,Nasıl,Niçin,Ne zaman.
      1K=Kim Sorularıdır.

  • 04 Kasım 2013 at 14:02
    Permalink

    çok saçma bi konu

    Reply
  • 03 Kasım 2013 at 13:04
    Permalink

    şaka yaptım çok yardımcı oldunuz

    Reply
    • 09 Aralık 2014 at 14:00
      Permalink

      Neye şaka yaptığını sorabilir miyim cicim?

Bir Cevap Yazın

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d blogcu bunu beğendi:

Facebook sayfamızı takip edin.

Beğen butonuna basmanız yeterli,

Facebook!